Garapen Sozioafektiboa familiekin parte hartuz

Haur Hezkuntzako Goi Mailako Teknikaria (Orue Eskola)

  • Gure bisitariak

Archive for the ‘Asel Ocerinjauregui’ Category

Irakasleen tratu txarrak

Posted by asel19 en mayo 28, 2008

Nik “artikulo” hau aukeratu dot, gaur egun irakasle gehienek tratu txarrak jasotzen dituzte, hau da gizartea ohituta dago tratu txarrak haurrek jasatzen dituztela bakarrik…baina hori ez da horrela. artikulo hau internetteik atera dot, hain zuzen ee hurrengo orrialdetik; http://www.elpais.com/articulo/madrid/estudio/afirma/profesores/sufre/malos/tratos/elpepiautmad/20060509elpmad_5/Tes/

eta baita ere bideo bat jarri dot, youtube-tik aterata. non bertan ikusten den irakasleekiko tratu txarrak.

Hezkuntza publikoko lau irakasletik batek tratu txarrak jasotzen dauz. tratu txar hauek, ikasleengandik jasotzen dituzte, baina baita ere gurasoengandik. Baina irakasleekiko tratu txarrak ez dira fisikoak bakarrik izaten, eraso berbalak ere badagoz.

 

Posted in Asel Ocerinjauregui | 2 Comments »

Haurren tratu txarrak

Posted by asel19 en mayo 28, 2008

Gai hau aukeratu dot, gaur egun haur askok jasotzen dituztelako tratu txarrak. Eta hau, nozki, arazo larri bat da. Artikulo hau internetetik atera dot, hain zuzen ere hurrengo orrialdetik; http://www.ikasbil.net/jetspeed/portal/media-type/html/language/eu/country/null/user/anon/page/materialdidacticodetalle?gid=26577

Haurren tratu txarrak

Bazterkeria bizi duten ingurueetan gertatzen dira batez ere tratu txarrak. familiako hainbat faktoreekin erlazionatzen dogu tratu txarrak; pobrezia maila, ikasketa maila eskaza, toxikomaniaren eragina,…

Badira arrazoi bi, tratu txarrak giro marjinal edo bereziki zailetakofamilietako haurreizergaitik egozten dizkiegun igortzeko:

-Albisteetan, haurrentzako degradagarri eta kaltegarriak ematen diralako; tratu txar fisikoak, torturak, erailketak,….

-Nahiz eta guraso asko ez pentsatu hurrengo hau, gurasoek haurrekin dituzten jarrerak eta portaerak tratu txarra bultzatu ditzakez.

Zer dira tratu txarrak?

Guraso edo haurra zaintzeaz arduratzen diren pertsonak, eurek burutzen dituzten ekintzen ondorioz osasun fisiko eta segurtasun psikologikoa arriskuan jartzea da. Tratu txarrak, ekintzaz eta zabarkeriaz gerta daitekez

Lau tratu txar mota:

-Tratu txar fisikoa: Pertsona heldu batek, nahita eragindako kolpe, ostko, ziztada,… eta antzeko ondorioz sortzen diren lesioak.

-Tratu txarrak, zabarkerian edo utzikerian oinarrituz: Haurren oinarrizko beharrak betetzeko eginkizunean akats handia izatea, bai heziketan, segurtasunean eta ongizatean.

-Tratu txar emozionala: Mezprezu edo iseka egitea da. Horrela autoestima eta garapen pertsonal ostopatuz.

-Sexu gehiegikeria: Pertsona heldu batek, haur batekiko herremanetik atsegin sexuala lortzen duena.

 

 

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Telebistaren eragina haurrengan

Posted by asel19 en mayo 28, 2008

Gai hau aukeratu dot, gaur egun, gizartean pil-pilean dagoen gai bat delako. Telebistak eragin txarra dakar haurrengan?. Artikulo hau, internetetik atera dot, hain zuzen hurrengo orrialdetik; http://www.hikhasi.com/artikulua/1022

Telebistaren eragina haurrengan

Gaur egungo haurrek, tebista ikusten ordu gehiago sartzen dituzten, urte guztian ikastolan baino. Denen ustetan, telebistak ondorio txarrak daukaz haurrengan. baina egia da hori? Telebistaren eragina edo ondorioa garbia da; telebista informazio garrantzitzua da eta baliogarria. Baina arazoa ez dago telebistan, baizik eta tresna honek igortzen dauzen mezuak interpretatzeko gaitasuna. Eta noski, gizartea ez dago prestaturikmezu hauek interpretatzeko, beraz haurrei ezin dizkieguz lagundu edo irakatsi mezu hauek era egokian barneratzen.

-Telebista izatea eskolan ona izango litzateke?

Eskolaratze formalean, ikusentzunezko alfabetakuntzari ordu bat ere ez zaio eskaintzen. Beraz, nire iritziz, telebista izango litzateke aukera bat arazo honi aurre egiteko, beti ere era egokian erabiliz.

Lehen esan dogun bezala, gaitz guztien erruduntzat jotzen da telebista, baina hori ez da egia; arazoa ez da telebistanikus daitekeena, baizik eta gure pasibitatea fenomeno horren aurrean eta baita medio indartsu hori nola erabiltzen dogun.

-Gurasoeei eta irakasleei igorritako gomendioak:

Ez erabili telebista haurren aparkaleku bezala, hau da, “gainetik haurrak kentzeko”

Ez utzi haurra telebista bera bakarrik ikusten, elkarrizketa bultzatu telebista eurekin batera ikusten.

Gelan ere telebista erabili.

 

http://www.pierceproductions.net/3D/images/TV.jpg

 

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Autismoa

Posted by asel19 en mayo 14, 2008

gaur egun, haur gehiago dagoz autismo arazoa daukatenak, hau dela eta aukeratu dot artikulo hau. Hain zuzen ere, interneteko hurrengo orrialdetik aukeratu dot; http://www.zientzia.net/informazioa/elhuyar/1992/65/pdf/A65_O15-17.pdf

Autismoa

Beste pertsonekin harremanatzeko zailtasunak daukaten pertsonek edo haurrek daukaten arazoa da. Autismoaren sintomak, haurrak 2-5 urte bitartean daukazanean agertzen dira. Baina euren gurasoak, arinagotik esaten dute; euren haurra “harraroa del”.

Ume autistak, onegiak izaten dira, ez dute negarrik egiten ezta urduri jartzen ere, eta euren sehazkan denbora luzean bakarrik egoteko gai dira. Mintzaira arazoak izaten dituzte, ume autistak ez dira hasten hitzegiten 2 urterarte eta hizkera monotonoa izaten dute. Arazo honek sintomarik ohikoena, beste pertsona batek esandako zerbait errepikatzea etengabe.

haur autisten beste ezaugarri bat, tresna eta gauzengandiko interesa da. Bere eguneroko bizitzan edo inguruan gertatzen diren aldaketak larritasun eta urduritasuna sortzen dizkiote.

Zeintzuk dira autismoaren kausak edo sustraiak? Ez dago oso zehazturik zeintzuk diran autismoaren sustraiak.Lehen pentsatzen ze, haurrarenganako maitasun falta eta afektibitate faltagitik sortua zela. Baina gaur egun, sustraia arazo organikoren batean dagoela uste da, genetikaren arlokoa.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Amets gaiztoak eta izualdiak

Posted by asel19 en mayo 14, 2008

Gai hau aukeratu dot, bihar egunerako, haurrekin egongo garenez oso garrantsitsua da zer den jakitea eta zelanm aurre hartu. Artikulu hau, internetetik atera dot, hain zuzen ere hurrengo orrialdetik; http://www.svnp.es/DormirEz.htm

Gaueko izualdia

Gaueko izualdiak, normalean aurreneko orduetan gertatzen dira. Umea ikusi daikegu, beldurtuta, izerditan, angustiata …dagoela. Haurra, ez da ezertaz ere gogoratuko, beraz ez zaie edo ez da komeni galdetzea zer gertatu zaien. Gaueko izualdiak bereizi egin behar dira amesgaiztoetatik. Azken hauek, gauaren azken orduetan gertatzen dira eta haurra gogratu egiten da gertatu edo ameztu dauenaz.

gaueko izualdiak berez desagertzen dira haurraren adina aurrerantza doan einean.

Amesgaiztoak

haurrak izan duen beldurrezko esperientzia batekin lotuta dauden ametsak dira. Amets gaiztoa, gauaren azken herenean gertatzen de amets gaizto eta luze bat da. Umea, isututa esnatzen da eta gertatu dena kontatzeko gai da. Ametsgaiztoak nahiko arruntak izaten dira eta adinarekin haurrera doazen bitartean desagertzeko joera daukate.

Amets gaizto eta izualdien arteko desberdinasuna

 

GAUEKO IZUALDIAK

AMESGAIZTOAK

Gauaren zein unetan

Aurreneko orduak

Azkeneko orduak

Ametsa gogratzeko gaitasuna

Oso gutxitan

Sarritan eta xehetasun handiz gainera

Besoen eta hanken mugimendua, izerdialdiak,…

Oso sarritan

Oso gutxitan

Esnatzen baldin bada

Umea nahastuta dago

Orientatua dago eta ametsa xehetasun osoz kontatzen dogu

 

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Haurren hiperaktibotasuna

Posted by asel19 en mayo 14, 2008

Artiklulo hau aukeratu dot, gaur egunen haur hiperaktibo asko aurkitzen doguzala. Interneten autkitu izan ahal dot artikulo hau, hain zuzen ere hurrengo orrialdetik; http://www.gazteweb.org/hezkuntza/eskola_bizitza.html

Nola identifikatu haurrengan hiperaktibotasuna?

haurrengan ematen den desoreka da hiperaktibotasuna, haur mugietan hau da, geldirik egon ezin duten haurretan ematen da, eta euren mugimenduek ez dute helbururik.

haurrek hiperaktibotasun maila areagotu egiten dute aurrean beste pertsonekin badagoz, eta batez ere, aurreko pertsonarekin harreman gutxi izaten badute.

Haur hiperaktiboen eboluzioa

– 0-2 urte artean;deskarga klonikoak lo egiterako izaten dituzte, jateko, lo egiteko,…erritmoan arazoak, loaldi aldiak oso laburrqak izaten dituzte eta izualdi ugarikoak.

– 2-3 urte artean;lenguaia mailan, adierazteko gaitasuna eza izaten dute, gehiegizko mugitzea eta arriskua istripuren bat izatea.

– 4-5 urte artean;Gizartean egokitzeko arazoak, eta arauak jarraitzeko eta betetzeko arazoak izten dituzte.

– 6 urtetik aurrera;Orain etortzen dira, eskolako porrota, oldarkortasuna, gizartean portaera desegokiak,….

Sintomak

 -Distraitzeko erreztasuna

-Eginkizun luze bat egiteko zailtasuna.

-Estimulu konplexuak orden baten jarraitzeko zailtasuna

-Mugitze desegoki eta neurri gabea

-Hasitako lana amitzeko zailtasuna

-Izaera suntzitzailea

-geldirik egoteko zailtasuna

 

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Gaueko enuresia

Posted by asel19 en mayo 14, 2008

testu hau, internetetiki atera dot, ain zuzen ere; http://www.zientzia.net/artikulua.asp?Artik_kod=6763 

Artikulo honen aukeraketaren arrazoia hurrengoa da; bihar etzirako, haurrekin lanean ibiliko garenez, arazo ohikoena da enuresia.

Gaueko enuresia nahikoa maiz gertatzen da; 5 urterekin umeen %10-15ek jasaten dute, eta maiztasuna edo frekuentzia txikiagotu egiten da heltzen doan bitartean, adolestentzian %1-koa izanik.

Baina zer da enuresia? 4-5 urtetik aurrerako umeen pix-egite errepikatu eta borondateak kontrolatzen ez duenari. Enuresia mota bi aurkitu daikeguz; lehen mailakoa (esfinter kontrola agertu baino arinago gertatzen dena) eta sekundarioa (Esfinter kontrola agertu ondoren).

Enuresia, hainbat araozengandik sortua izan daiteke; uretrako edota maskuriko malformazioagaitik, edota transtorno neurologiko edo muskularrengaitik. Baina baita izan daiteke, gaixotasunen baten ondorioz. gehienetan, arrazoi ohikoena, jatorri psikologikoekin lotuta dago, eta enuresia gurasoengandako kontrako jarrera bezala erabiltzen dau haurrak. Beste arrazoi garrantsitsu bat, anai-arrebatxo bat jaio ondoren agertzen danean da, protesta honek azaltzen dau erregresioa gertatzen dela.

Aholku praktiko batzuk:

-Ohetik jeikitzean haurra beldurtu ez daiten argitasun egokia erabili.

-Ohe azpian orinal bat uztea

-Ohera joan baino arinago, ordu bat edo bi lehenago, txisa egitera eraman umea.

-Neurri hauekin arrakasta ez bada lortzen, haurra medikuarengana eraman

-Umeari aparatu bat jartzen zaio. Noiz haurrak txisa egiten dauenean, sirena batek jotzen dau, eta umea jeiki egiten da. horrelako aparatuak seguruak dira, 8 urteko haurretatik aurrera.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Betiko baloreak berreskuratu

Posted by asel19 en abril 30, 2008

Zeintzuk dira betiko baloreak? Balore hauek ezinbestekoak edo garrantsitsuak dira?….Artikulu hau interneten aurkitu ahal dogu hurrengo orrian; http://revista.consumer.es/web/eu/20000901/interiormente/        Elkarbizitzarako baloreak dirala eta, baloreen zerrenda bat aurkitu dot. Honen bruruan ausnarketa bat egitea eta era berean zuek egin daizuen dut helburu.

BIZITZAKO BALOREA……BAKARRAK? EZINBESTEKOAK?…

1-.Pertsona nagusiekiko errespetua: “….gure gizarte aberats hau eman digutenekiko errespetu….”   Ezinbestekoa da, nagisiekiko errespetua izatea, baina nagusiek gurekiko errespetua ere izan behar dute, ezta? Ez litzateke egokiaga izango titulo bezala; “pertsonekiko errespetua”?

2-.hezitzaileei prestigioa eman: Lanbide honi duintasuna eman eta autoritatea. Hezitzaileek autoriatea beha dogu?? Ala errespetoa??

3-.Inguruan ditugun ahulekiko elkartasuna

4-.Ondasun eta zerbitzu publikoekiko errespetua. Ingura denona dela eta errespetua behar dau.

5-.Kontsumismoak gainditu ez gaitzala. Ongizate materiala ez da txarra, baina dena bere neurrian. Egia da ondasun materialek ez dakatela zoriontasuna?

6-.Entzuten ikasi. Era aktiboan eta empatiaz. Baina honek ez du esan nahi besteek esaten dutena edo besteen iritziaz ados egon behar garela. Besteek ere gurea entzu behar dabe.

7-.Itxoiten ikasi. Norbere txanda edo iritzia esateko, denbora etorriko da. Besteena ere entzun behar da.

8-.Galtzen ikasi. Galtzen eta porrot egiten ikasi egiten da. Norberen akatsak ikusiz. Horrela garapen bat emango da gure bizitzako edozein arlotan.

9-.Erantzukizunaren zentzua garatu. Norberaren ekintzen ardura izan. Hau da, erresponsablea izatea.

10-.Autoestima indartu. Horrela gure burua zainduz. Nor, bere buruarekiko estimua eta arreta izatea.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Adimen emozionala

Posted by asel19 en abril 30, 2008

Texto hau, internetetik atera dot,hai zuzen ere hurrengo orrialdetik; http://www.hikhasi.com/artikulua/1254. Artikulo honen aukeraketa, adimen emozionala zer den jakitea dela eta, garapen moralaren garapenaren barnean dagoan puntu edo ideia bat dela eta. Guk, hezitzaile bezala, haurreei emozioak trasmititu beharra dogu. Baina zer da adimen emozionala??

ADIMEN EMOZIONALA

Gure bizitzan emozioek, indar handia daukate, eta oso garrantsitsuak dira eta ezinbestekoak bizi ahal izateko. Era berean oso moldakorrak eta aldakorrak izan daitekez.  Honela, adimen emozionala, emozioek duten indarra eta egoerara moldatzeko gaitasuna erabiltzea da, baina era berean, emozioek gainezka eta justo, aldezko edo kontrako erreakzioa egin ez daien kontu handia izan behar dogu. Hau da, emozioak eraginkorrak izan behar dira pertsonalki zen sozialki.

 Emozioak onartzea eta ulertzea oso garrantsitsua da, baina bai gure emozioak zein besteenak. Ezinbestekoak baitda elkarbizitzarako.Besteen emozioen aurrean, empatiaadieraztea beharreskoa da, Hau da, besteen emozioak sentitzeko gaitasuna, honela pertsonen arteko harremanak errazten ditu eta erasoen edo egoera ez-erosoen aurrean inhibitzaile indartsua da.

Beste alde batetik, adimen emozioanalak, espresio arauak ezagutzea eta errespetatzea eskatzen dau, hau da, adibidez; arrotasuna ona da, arroa izatea , baina neurri batean. Egoera hau, edo emozio hau leragian ematen bada, inguroekiko harremana okerrerantz edo ez da emango harremanik.

Zer esaten dizu argazki honek? Ze emozio transmititzen dizu?

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Garapen morala eskolako urteetan

Posted by asel19 en abril 30, 2008

Nik, artikulo hau, internetetik atera dot, hain zuzen ere hurengo “pagina”tik;http://txasis.blogspot.com/2006/12/garapen-morala-eskolako-urteetan.html

Artikulo honen aukeraketaren arrazoia, haurren garapen eta eboluzio morala eskolako inguruan, garrantsitsua dela uste dodalako. Guk, balio moralak transmititu behar deutsaguzalako haurreei eskola inguruan.

GARAPEN MORALA ESKOLAKO URTEETAN

Haurrek, sei zazpi irte dituztenetik aurrera, heteronomiatik autonomia moralera pasatzen dira. Autonomia moralaren alderdiak hurrengo hauek dira; absolutismoaren eta justizia inmanentearen sinestea murriztea da, honela arauak ez badira betetzen zigorra izango da beti. Moral autonomoaren lehenengo zeinuak elkarrekikotasuna eta elkarrenganako errespetua dira. Eskolako urteetan, igualitarismo absolutoari ekoizpenaren eta horren truke jaso beharreko sariaren artean dagoan egingo diote erreferentzi.

Hamar urteko haur askok, ia gehienak, maila konbentzionala lortuko dute, honek zera esan nahi dau; ezarritako gizarte ordenarekin bat egotea. Dakigunlez, maila honek bi estadio daukaz.

-Arrazoiketa eta portaera morala

Haurrek eginiko judizio moralek, garapen haundia izaten dute, garapen honek nerabezaroan jarraituko dau. Arrazoiketa moralera ondorioz, areagotu egin da egoera zailetan moralki jokatzeko gaitasuna. Arrazoiketa moral sendoek, norberaren balio eta printzipiioetan oinarritutakoeei nerabezaroan aurkitzen dira.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

BERDINTASUNA

Posted by matxalen87 en abril 23, 2008

  

Desberdintasunen gainetik, pertsona oro da erabateko eskubideen jabe.

Berdintasunaz hitz egiten dugunean, aukera berdintasunari buruz ari garela argitu behar da. Emakumeak eta gizonak berdinak izatea. Hori ia  lortuta dago. Baina berdintasuna lortzeko irteera puntu berean ez gaude emakumeak eta gizonak. Maila bera lortu behar dugu, handik aurrera egiteko. Hori da aukera berdintasuna: maila berean, benetan, arlo guztietan izatea. 

Legeak dio lan arloan berdinak garela. Ezin dela diskriminaziorik egin. Baina emakume batek ez badu bere familia zaintzeko zerbitzurik, edo emakumea izateagatik ez bada kontratatua, edo kulturagatik prestakuntza ez badu… Badaude arlo zehatzagoak lantzeko.

Gizonezkoak emakumeak baino hobeak direla pentsatzen dute askok baina legeak dioenez denak gara berdinak, baina, badaude gauza batzuk kontrakoak diruditela.

Sexu desberdinak izateagatik emakumeak ez dira desberdinak izan behar. Desberdinak gara, baina ez zaie hobeto tratatu behar gizonezkoei. Jendeak esaten dutenaren arabera, emakumezkoak gizonezkoak baino ahulagoak dira. Hori egia izan ezkero, ez zaie okerrago tratatu behar.

Ume jaio berriari, lehenengo abizena gizonezkoena da;

Gainera lanpostu garrantzitsuetan gizonezkoak emakumezkoak baino gehiago daude, eta askotan lan berdina egiteagaitik, gizonezkoak gehiago kobratzen dute. Ez dugu  uste gizonezkoak emakumeak baino hobeto defendatzen direnik. Denetarik egongo da, batzuk bai, beste batzuk, aldiz, ez.

Gizonezkoak ez dira emakumezkoak baino hobeak. Baina, jendeak ez du hori ulertzen, emakumeak gizarte mailan gizonezkoak baino egoera maila buxuagoan daudela uste dugu. Emakumeak,oraindik ere,asko borrokatu behar dutela gizarte mailan gizonezkoen maila berdinean jartzeko, baita ere, gizonezko askok hori ikusi beharko lukete. Beraiek ez direla emakumeak baino hobeak azaltzeko…

Beste alde batetik, gaur egun imigrazioaren kontua ugaritu denez, esan beharra dago, kultura arrazakeria nabarmena dela, eta berdintasunaren alde jokatu behar dugula, kolorea, gorputzaren tamaina, … kontutan hartu gabe. Azken finean danak gara berdinak!!

 

Posted in Aitziber Marcoida, Asel Ocerinjauregui, Matxalen Idarraga | Leave a Comment »

Nola lagundu gure seme-alabeei?

Posted by asel19 en abril 14, 2008

Nola lagundu gure seme-alabeei?

Haurreei, txiki txikitatik eman behar zaie hezkuntza sexuala. Beti ere euren garapen eta heldutasun mailara egokituta. Txiki txikitatik heziketa hau ematen badeutsagu, nerabezaroan hainbat jarrera ekidituko dituguz; gai honi buruzko lotsa, errespetu falta,…

Ondoren, nire ustez, heziketa egoki bat emateko jarraitu beharreko pautak azalduko dodaz;

-Txiki txikitatik eman heziketa hau.

-Inoiz ez behartu heziketa hau hartzea, hau da, itzaron haurrak berak galderak egin arte.

-Beti erantzuna billatu galdera guztieei, eta ez badakigu erantzuna, haurrarekin ahalegindu billatzen.

-Inoiz ez egin alde haurrak galderak egiten badeuskuz.

-Berarekin eduki sexu jokoa (Eurekin dutxatu,karta jokoak,….)

-Inoiz ikusten badeusku haurrak biluzik ez ezkutatu, gauza normala izando balitz bezla jokatu. Ez jarri urduri.

-Sexuari buruz hitzdegiterakoan, gauza negatiboez hitzegin, baina baita ere positiboez eta beren onurez.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Etiquetado: | Leave a Comment »

Zer da heziketa afektibo sexuala?

Posted by asel19 en abril 14, 2008

Nik gai hau aukeratu dot, uste dodalako oso garrantsitsua delako. Eta baita ere, haurrengan heziketa afektibo hau eman behar delako.

 

Zer da heziketa afektibo sexuala?

 

Heziketa afektibo sexuala, estrategia multzo bat da, honela pertsonak gizartean kokatu ahal izateko eta bakoitzak bere rolak bete ahal izateko. Nozki, norberak, emakumezko edo gizonezko izateko duen modu pertsonalaren arabera.

Heziketa afektibo sexualaren helburuak;

            Pertsoneei, gorputza sexuatutik abiatuta, beraien identitate sexual propioa ezagutzen eta ulertzen laguntza da. Hau da, pertsona bakoitzak emakumea zein gizona izateko bere era propioa bilatzea, prototipoetatik aldeginez.

            Pertsoneei beraien desira erotikoa ulertzen, aurkitzen eta erregulatzen laguntzea da. Hau da, modu naturalea, beldurrik eta mehatxurik gabe, hau da, norberak nahi daualako. Besteeak ere errespetatuz.

            Pertsoneei sentimenduak adierazten lagundu. Maitatuak izateko eta maitatzeko aukerak zabaltzea eta ulertaraztea.

            Oinarrizko premiak asebetetzeko beharko dituzten abilidadeak lortzen laguntzea da. Hau da, ezagupenak handitzea, norberen gaitasunen arabera eta bizitzaren etapa desberdinen arabera.

 

 

Posted in Asel Ocerinjauregui | Etiquetado: | Leave a Comment »

Zer da sexualitatea?

Posted by asel19 en abril 14, 2008

Nik gai hau aukeratu dot, uste dodalako, garrantsitsua dela jakitea zer den sexualitatea. Eta sexuari buró hitzegiteko, sexualitatearen esanahaia jakin behar dogu.

 

Zer da sexualitatea?

 

Emakumezko nahiz gizonezko izateko modu guztiarekin zerikusia daukan guztia da. Emakumezko zein gizonezko izateko modu asko dagoz, hau da, ez dago emakume edo gizon prototipo bat. Hau del aeta, sexualitatea identitatearekin zerikusia eta lotura handia dauka.

Identitatea, gorputz sexuatuan oiunarritzen da. Orduña zera esan dezakegu; sexualitatea, gorputzaren deskubritzea, ezagututea eta zaintzea da, zein besteen gorputza ezagutzea ere.

Sexualitatearen funtzesko premia, desira erotikoa da.Honek helburu batzuk daukaz; alde batetik plazerra lortzea eta bestetik gorputzen arteko kontaktua bilatzea eta indartzea.

Guztiz pertsonala eta modu askotan egin daiteke desira erotikoa, hau da, pertsonak desberdinak gara.

 

Garapen sexual egoki bat barneratu ulertu eta trasmititu ahal izateko txiki-txikitsatik eman behar deutsagu gure seme-alabari.Horretarako oso garrantsitsua da ulertzea zer den sexualitatea.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Etiquetado: | Leave a Comment »

Zein dira pertsonaren oinarrizko premiak?:

Posted by asel19 en abril 14, 2008

Nik gai hau aukeratu dot. Sexu hezkuntzarekin lotura handia daukala uste dodalako. Sexua, beharrizan bat delako eta hemen aipatzen dodan lez; pertsonaren oinarrizko prekiak azalduko dodaz.

 

Zein dira pertsonaren oinarrizko premiak?:

 

Behar ugari daukaguz izakiok, hala eta guztiz ere hiru premia oinarrizko aipatuko dodaz:

Nork maitatu eta nor maitatu izatearen beharra: Maitatzen eta zaintzen gaituzten pertsonarenganako atxikimenduan datza. Behar hau asetuz gero, pertsona hazteko eta hezteko behar dogun oinarrizko segurtasuna lortzea laguntzen deusku.

Adibidez, guretzat segurtasun hau lortzen laguntzen deuskun pertsonak hauek dira; gurasoak, familiak, bikotekideak, lagunak,…Bizitzan zehar, pertsona hauen garantís maila aldatzen joaten da.

 

Gauza berdina gertatzen da hauerrekin, haurrak euren inguruan seguru sentitzeko ,igerri behar dau norbaitek maite dauela, adibidez; hezitzaileak, gurasoak,…..Hau del aeta, gu hezitzaile bezala, maitasuna trasmititu behar dogu eta atxikimendu irudi gara.

 

-Asetze erotikoaren beharra:Giza izaeraren zati nagusi bat, desira erotikoa da, hau da, nire ustez, innatoa den gauza bat da. Jaiotzen garen momentutik hiltzen garen momenturarte. Isasi ez dogun zerbait baina betidanik egin doguna. Bizitzan aurrera joan ahala egiteko modua aldatzen joan da..

Hau del aeta, harreman fisikoaren beharra, edonolakoa dela ere, onetsi, ulertu eta erregulatu egin behar dogu. Asabetetze hau lortzeko, pertsonak modu desberdinak daukaguz.

 

Haurren kasuan, jaiotzen den momentutik ematen da asetze hau, nahiz eta ez den helduen egoera eta modu berean ematen. Haurrek heziketa sexual-erotiko hau hartzea garrantsitsua da. (Nire ustetan)

 

-Bere barruan hartzen gaituen sare sozial bateko kide garela sentitzeko beharra: Gure inguruko kide garela sentitzea oinarrizko premia da.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Etiquetado: | Leave a Comment »

Tratu txarrak

Posted by asel19 en marzo 12, 2008

Haurrenganako tratu txarrak bazterkeria bizi duten guneetan kokatzen dugu. Familien batez bestekoarekin zerikusirik ez duten etxeekin erlazionatzen dugu arazo hori nahi gabe, pobrezia handia, ikasketa maila txikia edo toxikomaniaren eraginak bizi dituzten ingurune minoritarioetan hain zuzen. Kasu honetan, badira gutxienez bi arrazoi tratu txarrak giro marjinal edo bereziki zailetako familietako haurrei zergatik egozten dizkiegun ulertzeko. Lehenik eta behin, hedabideetan zabaltzen diren albisteetan haurrentzat degradagarri eta kaltegarrienak diren gertaerak baino ez dira jasotzen: tratu txar fisiko larriak, torturak, erailketak, haurren oinarrizko premiak ez betetzea edo haurren gorputza edo irudia helburu pornografikoetarako erabiltzea… eta ia ez zaio begiratu ere egiten komunikabideen ikuspegitik hain errentagarri ez den beste tratu txar klase bati, hain deigarri eta morbosoa ez delako. Eta bigarrenik, guraso askoren buruan haurren tratu txarrak oso katalogo laburrera mugatzen dira eta ez dute pentsatu ere egiten ia egunero edo noizean behin beren seme-alabekin izaten duten portaeraren bat tratu txarrezkoa izan daitekeenik. Arazoa nahi baino hedatuago dago eta, era ezkutuan bada ere, ingurunerik hurbilenean ere gertatzen da. Azken batean gizakiok eratu dugun elkarbizitza-sistemako gaixotasun bat baino ez baita. Haurrenganako tratu txarren arazoak gero eta indar eta maiztasun handiagoa duela pentsatzea ez da ezkorregia izatea Tratu txarrak eragiten dituen pertsona ez da ezinbestean sentsibilitaterik gabekoa deabrua, desorekatua, erreferentzia sozialik gabeko marjinatua, edo umetan arazo hori jasan zuen aita edo ama. Edozein pertsona irits liteke tratu txarrak eragitera, laneko porrotak edo umilazioek edo lagunen gaitzespenak edo bere bizitzarekin gustura ez sentitzeak eragiten dion angustia pilatua egoki metabolizatzen ez baldin badaki.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Haurren elikadura (Obesitatea)

Posted by asel19 en marzo 12, 2008

Gaur egun, lehen ez bezala, oso eskura dugu janaria munduko zati honetan. Ugaritasun honek obesitatea bihurtu du elikaduraren arazo nagusia mundu garatuan.Gure betiko janariak ordezkatzen ari diran jakiak eta orduz kanpo jandakoak, arteriosklerosia eta kardiopatia iskemikoa errazten diruzte, jadanik haurtzaroan hasita.

Haurra pubertarora eta nerabetasunera heltzean, ume batzuk lodiagoak izaten dira, hau dela eta ez dira gustura sentitzen euren gorputzarekin eta beste elikadura eragozpen batzuk pairatzeko arriskuan dagoz.

Umeen jan ohiturek ere aldaketak jasan dituzte; ordutegian , maiztasunean, eskaeran,…. Umeak otordua nola egiten duen da askotan familiaren ongizatearen erakuslea. Umeak zerbait gogoko duenean, ahaleginak egiten ditu lortzeko, eta askotan edo gehienetan lortu egiten ditu. Amorraldiak, aserreak, negarrak, ….dira gogoko den hori eskuratzeko bidea, batez ere beren gurasoek ezin dutenean garrasi edo negar hori jasan. Horrela umea egoeraren jabe eginik. Eredu tamalgarria da gozoki edo litxarrena, nutrizio arloa “Snack” izen generikoarekin ezaguna dena. Gaur egun ume gehienak egunero gozokiren bat edo beste jaten dau. Adibidez, duela 30 urte, igandeetan bakarrik jaten ziran gozokiak.

Hau da, obesitatearen kausa nagusiena, hau da , energiaren desoreka.Ariketa fisiko gutxi, telebista larregi ikustea, janari larregi jatea, …..

Zer egin dezakegu hezitzaileok hau ekliditzeko? Gure esku dago Obesitatearen amaiera?….

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Haurraren garapen sexuala

Posted by asel19 en marzo 10, 2008

Normalean pentsatzen dena ezeztaturik, haurtzaroan sexualitatea badagoela esan dezakegu. Nahiz eta, haurtzaroko sexualitatea ezin dogun konparatu helduaroko sexualitatearekin. Haurrengan oso ohiko da masturbazioa, batez ere hiru urtetik aurreram nahiz eta seigarren hilabetean horrelakorik ikusi.

Masturbazioa hurrengo honetan datza; sexu organoak ikutzea edo lastantzea da, horrela plazerra lortzeko, baina ez da asaldurarik ematen (excitacion). Zazpi urteko haurretatik %10-a masturbatzen da eta hamahiru urterekin, haurren %80-a masturbatzen da. Nesketan indize hau jeitsi egiten da.

Gainera, sei urterarte haurrek lotsarik ez dutenez, “medikuetara” eta antzeko jokuetara jolasten dute, non alkar ukitu eta laztantzen diren. Beste alde batetik, haurraren garapenaren fase ohikoena, guraso batenganako maitasuna eukitea da, gehienetan, kontrako sexukoarekiko, nahiz eta batzuetan sexu berberarekiko ematen den. Fase hau, hiru eta sei urte bitartean ematen da.

Haurtzaroan ez dago homosexualitaterik ezta heterosexualitaterik, bere orientzaio sexuala ez da definiturik egongo nerabezarorarte.

Oso garrantsitsua da, haurrak hezkuntza sexual egoki bat barneratzea edo izatea, bai eskolan eta baita ere etxean. Hezkuntza hau oso argia eta naturala izan behar da. Adibidez; haurrak sexuari buruzko galdera bat egiten badigu, guk erantzun beharra daukagu, beti ere bere adina kontutan izanik. Bere gurasoengandik informatua ez bada, beste inguru edo ambito batetan entzungo dau informazio hau eta hagian ez litzateke erantzun edo informatzeko era egokia izango.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »

Haurraren garpena jaiotzen den momentutik

Posted by asel19 en marzo 10, 2008

Haurraren garapena jaiotzen den momentutik urte bat bete arteUmea edo haurra jaiotzean, espresatzeko modu bat dauka; negarra. Negarra da jaioberriak bere amarekin, hau izan ohi baita umea zaintzen duen pertsona, komunikatzeko duen bide bakarra. Jaioberri osasuntsuak, bere bizitzako lehenengo asteetan ordubete inguru pasatzen du negarrez egunero. Gurasoek ez lukete gehiegi larritu behar beren umea negarrez ari dela entzunda; negarra behar bezala interpretatu behar den mintzaira edo lengoaia besterik ez baita. Lehenengo hilabetean, haurra gai da pertsona bati begiratzeko eta barre egiteko. Beraz, espresatzeko edo komunikatzeko beste modu bat “aurkitu” duela esan daikegu. Bigarren hilabetean jada, besoak eta eskuak mugitzeko almena dauka. Horrela objetuak hartu ditzakez. Hemetik ondoriostatu daikegu, haurraren koordinazioaren haurrerapen nabarmen bat ikusiko dogula momento honetatik aurrera. Bigarren hilabetetik aurrera ere, gizakien ahotsen interesa dauka. Hirugarren hilabetetik aurrera, soinuak egiten ditu, hau da, negarraz aparte, komunikatzeko beste metodo bat da. Nahiz eta soinuak ez izan oso argiak, zerbait esan nahi du soinu hauekin. Haurraren amak oso ondo ulertzen ditu bere haurraren soinuak. (Ama baita haurrarekin denbora gehien igarotzen dauen heldua) Laugarren hilabetetik aurrera, bere espresibitate maila nabarmen igo egiten da, eta bere sentimenduak adierazten hasten da, hain zuzen ere, gestoen bidez. Bostgarren hilean, hurreneko pertsonengan maitasuna eta goxotasuna adierazten dau, eta pertsona ezezagun bat agertzean urduri jartzen da. Bederatzi hamar hile inguruan, bere garapen motora eta koordinazioa asko hobetu da. Garapen hau hainbat ekintzetan ikusi daikegu; aurrerago eman deutsaguzanm objetuak jauzi egin jakoz eta orain eman ezkero eskuekin hartzeko kapaza da. Independienteagoa egiten da, katu-katuka ibiltzen da, eskuekin jestoak edo mugimenduak egin ahal dauz (agur egin), bere izena entzuteko eta kasu egiteko kapaza da,….Urte bat betetzean, hitzegin daike, nahiz eta bere hiztegia edo hitzegiteko ahalmena oso limitatua izan. Urte honetan, bere pertsonalitatearen hainbat ezaugarri erakusten ditu.

Posted in Asel Ocerinjauregui | Leave a Comment »